Na nadzwyczajnej XXV sesji Rady Gminy Chełmiec, 14 radnych, będących w opozycji do wójta, przegłosowało zmianę w uchwale budżetowej. W ten sposób odebrano wójtowi jedno z kluczowych narzędzi do efektywnego zarządzania finansami gminy.
Szanowni Mieszkańcy Gminy Chełmiec,
Wniosek w tej sprawie złożyła Komisja Budżetowa, a głosowali za nim jej przewodniczący Marek Poręba oraz członkowie: Iwona Kantor, Agnieszka Grzegorzek i Jarosław Łatka. Co ważne, ani podczas prac komisji, ani w trakcie sesji nie przedstawiono żadnego przykładu nadużycia tych uprawnień ani konkretnego problemu, który uzasadniałby taką decyzję.
Mimo to większość radnych postanowiła wykreślić z uchwały budżetowej zapis z § 18 pkt 5, który umożliwiał mnie, jako wójtowi, przesuwanie środków pomiędzy zadaniami w ramach jednego działu klasyfikacji budżetowej – bez zwiększania wydatków i bez naruszania struktury budżetu.
To rozwiązanie stanowi standard w samorządach w całej Polsce. Dzięki niemu możliwe jest szybkie reagowanie na bieżące potrzeby szkół, przedszkoli, jednostek organizacyjnych oraz mieszkańców.
Decyzja większości radnych w praktyce oznacza ograniczenie efektywności zarządzania budżetem gminy i utrudnia reagowanie na aktualne potrzeby mieszkańców.
Co dokładnie zmieniono?
Dotychczasowe upoważnienie umożliwiało wójtowi wprowadzanie zmian w planie wydatków budżetowych w obrębie jednego działu klasyfikacji budżetowej. Oznacza to, że mógł on przesuwać środki pomiędzy różnymi rozdziałami i paragrafami, nie zwiększając przy tym całkowitej kwoty wydatków.
To rozwiązanie działało w naszej gminie przez wiele lat, co umożliwiało nam szybkie reagowanie na aktualne potrzeby.
Na przykład, w 2024 roku, kiedy nastąpiła zmiana na stanowisku wójta, w budżecie gminy wprowadzono łącznie 40 zmian: Rada Gminy podjęła 21 uchwał, a wójt wydał aż 19 zarządzeń. To wyraźnie pokazuje, że w trakcie roku budżet wymaga regularnych korekt i dostosowywania do zmieniających się potrzeb jednostek gminnych oraz realizowanych zadań.
Po zmianach wprowadzonych przez radnych, wójt zachował jedynie kompetencje wynikające z art. 257 ustawy o finansach publicznych, które obejmują:
- zmiany dochodów i wydatków związane z kwotami dotacji celowych,
- zmiany dochodów wynikające z wysokości subwencji,
- zmiany w planie wydatków na wynagrodzenia i uposażenia – pod warunkiem, że nie zwiększają one ogólnej kwoty wydatków.
Każda inna zmiana, nawet drobne przesunięcie środków w ramach jednego działu, wymaga osobnej uchwały Rady Gminy.
Przykłady praktycznych problemów
Przykład 1 – paliwo do sprzętu transportowego (dział, w którym już obecnie występuje niedobór środków)
W ciągu roku może się zdarzyć, że będziemy potrzebować dodatkowych funduszy na paliwo do sprzętu, który służy do utrzymania dróg czy transportu materiałów. Już teraz zauważamy wzrost cen paliw – z około 6 zł za litr w styczniu 2026 r. do ponad 7 zł obecnie.
Do tej pory wójt miał możliwość przesunięcia środków w ramach tego samego działu budżetu, na przykład z zakupu materiałów, bez konieczności zwiększania wydatków całego budżetu. Po zmianach wprowadzonych przez radnych, każde takie przesunięcie będzie wymagało uchwały Rady Gminy oraz opinii Komisji Budżetowej.
Przykład 2 – awaria wodociągu
Niespodziewana awaria wodociągu wymaga natychmiastowej reakcji – zakupu materiałów, rur czy usług specjalistycznych. Środki na takie działania często są rozproszone w różnych pozycjach budżetu w ramach jednego działu gospodarki komunalnej (materiały, usługi). Do tej pory można było szybko przesunąć część funduszy pomiędzy zadaniami i natychmiast sfinansować naprawę. Po decyzji Rady Gminy, nawet takie techniczne przesunięcie pieniędzy może wymagać zwołania sesji rady i podjęcia uchwały, co w sytuacjach awaryjnych może znacznie wydłużyć czas reakcji.
Dlaczego ta decyzja uderza w mieszkańców?
Budżet gminy to znacznie więcej niż tylko praca urzędników. To przede wszystkim szkoły, przedszkola, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Zakład Gospodarki Komunalnej oraz sołectwa. W ich codziennym funkcjonowaniu często zdarzają się sytuacje, które wymagają szybkiego dostosowania planów finansowych – zazwyczaj chodzi o niewielkie, techniczne korekty. To ograniczenie jedynie utrudnia działanie zarówno urzędu, jak i jednostek organizacyjnych gminy, a w niektórych przypadkach wręcz uniemożliwić realizację niektórych zadań.
Warto pamiętać, że nawet symboliczne przekroczenie planu wydatków (na przykład o jedną złotówkę) to już naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Decyzja większości radnych w praktyce oznacza,
że Rada Gminy będzie częściej zwoływać sesje tylko po to, by zatwierdzać drobne zmiany w planach finansowych gminnych jednostek. W przeciwnym razie te korekty nie zostaną wprowadzone, a zaplanowane zadania mogą nie zostać zrealizowane. Taka sytuacja prowadzi do wzrostu biurokracji w zarządzaniu budżetem, częstszych sesji rady, wolniejszego reagowania na potrzeby jednostek gminnych oraz trudności w bieżącej realizacji zadań publicznych.
Drodzy Mieszkańcy Gminy Chełmiec,
jako wójt gminy Chełmiec, wierzę, że samorząd powinien działać sprawnie i z myślą o mieszkańcach. Upoważnienia budżetowe to nie przywilej wójta, ale narzędzie, które pozwala na szybką reakcję na potrzeby szkół, jednostek gminnych i mieszkańców.
Decyzja większości radnych o odebraniu tych uprawnień nie miała żadnego uzasadnienia w postaci nadużyć ani realnych problemów w funkcjonowaniu gminy. Niestety, wydaje się, że część radnych bardziej skupia się na politycznych sporach niż na efektywnym działaniu samorządu.
Takie decyzje Rady na pewno najbardziej dotkną mieszkańców i mogą utrudnić szybkie reagowanie na bieżące problemy gminy. Mimo wprowadzonych ograniczeń, zapewniam, że będę nadal robił wszystko, co w mojej mocy, aby gmina Chełmiec funkcjonowała stabilnie, a publiczne pieniądze były wydawane rozsądnie i w interesie mieszkańców.
Wójt Gminy Chełmiec
Więcej o wydarzeniach w naszej gminie można przeczytać TUTAJ.
Zapraszamy również do odwiedzenia naszego profilu na Facebooku.
